Cijfers cannabisgebruik

Over recreatief ofwel consumptief cannabisgebruik bestaan veel cijfers, maar die cijfers komen niet allemaal met elkaar overeen. Dat komt omdat ze op verschillende momenten zijn gehouden of omdat uiteenlopende onderzoekmethodes zijn gehanteerd. We kunnen daarom het best varen op de cijfers van de meest betrouwbare partijen. Het Trimbos-instituut is daar een van. Daarom hebben we de cijfers op deze pagina ontleend aan het Jaarbericht 2019 van de Nationale Drug Monitor, die wordt uitgegeven door dit instituut.

  • Algemeen gebruik
  • Jongeren
  • Afhankelijkheid
  • Medicinaal gebruik

Algemeen gebruik cannabis
Ongeveer een vijfde (23,7%) van de bevolking van 18 jaar en ouder rapporteerde in 2018 ooit in het leven wel eens cannabis (hasj en wiet) te hebben gebruikt. Dit komt neer op meer dan 3 miljoen volwassenen die ooit in hun leven cannabis gebruikten, ruim een half miljoen die dat de afgelopen maand nog deden en circa 220 duizend die (bijna) dagelijks gebruikten.

In het algemeen geldt dat meer mannen dan vrouwen cannabis gebruiken. Het verschil tussen mannen en vrouwen is kleiner bij ooitgebruik dan bij laatste-jaargebruik en bij laatste-maand-gebruik. Het verschil is het grootst voor (bijna) dagelijks gebruik: 2,7% van de mannen gebruikt (bijna) dagelijks cannabis tegenover 0,5% van de vrouwen.

Jongeren
De consumptie van cannabis komt het meest voor bij jongvolwassenen (18-19 jaar en 20-24 jaar). Onder de laatste-jaar-gebruikers was de gemiddelde startleeftijd van cannabisgebruik 18,9 jaar. Voor mannen 18,4 jaar en voor vrouwen 19,8 jaar. De gemiddelde leeftijd van alle laatste-jaar-gebruikers is 33,7 jaar in 2018. Een groot deel van degenen die ooit cannabis hebben gebruikt stopt daar op latere leeftijd mee. In de hogere leeftijdsgroepen gebruiken nog maar weinig mensen cannabis.

Medicinaal gebruik
Vier van de vijf cannabisgebruikers van 18 jaar of ouder (83,5%) neemt cannabis niet als medicijn; 5,8% gebruikt cannabis alleen als medicijn, en 10,7% gebruikt cannabis als medicijn en als recreatief middel. Omgerekend naar de totale bevolking van 18 jaar en ouder gebruikt 1,1% cannabis (ook) medicinaal. Van degenen die cannabis (ook) als medicijn gebruikten deed 90,6% dit zonder doktersrecept; 5,8% gebruikte cannabis als medicijn uitsluitend op doktersrecept en de overige 3,6% gebruikte zowel met als zonder doktersrecept.

Tussen 2017 en 2018 daalde het aantal verstrekkingen van medicinale cannabis met 7% van 53.300 naar 49.500 verstrekkingen (Stichting Farmaceutische Kengetallen, 2019). De afname betrof vooral de flos variant (daling van 19%). Het aantal verstrekkingen van cannabisolie steeg nog steeds met 4% en vormde in 2018 ongeveer de helft van alle medicinale cannabis verstrekkingen. De daling houdt waarschijnlijk verband met een advies van juni 2018 van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) om terughoudend te zijn met het voorschrijven van medicinale cannabis en medicinale cannabis alleen bij palliatieve patiënten te overwegen.